Het gilet

Helaas niet meer zo vaak te zien

Er zijn rooskleurige tijden aangebroken voor de klassieke herenmode. Niet alleen zijn enkele grote bedrijven er intussen toe overgegaan om de in de afgelopen jaren wat losser geworden kledingvoorschriften weer aan te scherpen, ook buiten kantoor wordt weer vaker een pak gedragen. Dat is goed nieuws, omdat het aangeeft dat steeds meer mannen de moed hebben om formelere kleding te dragen, niet omdat ze moeten, maar omdat ze dat zelf willen. Een blik op de wachtrijen voor discotheken laat zien dat deze ommekeer zich niet alleen beperkt tot de oudere generatie. Achttienjarige feestvierders in pak waren enkele jaren geleden nog opgevallen, maar intussen beginnen de eersten ook een pochet en manchetknopen te dragen. Natuurlijk zijn de modellen vooral jong, smal en dynamisch en bovendien is de generatie sterk merkbewust. (Oké, wellicht is hier bij de schrijver van deze tekst sprake van enige jaloezie, maar ik kon me als achttienjarige scholier nog geen BOSS-pak veroorloven...) Het pak heeft zijn enigszins burgerlijke image allang verloren.

Wat we daarentegen nog niet veel zien, is het klassieke kostuumgiletje. De reden daarvoor is eerder van een praktische dan een modieuze aard. Terwijl wij onze woonruimtes steeds sterker verwarmen (enkele decennia geleden was zestien graden warm genoeg voor een woonruimte), heersen er ook in de meeste kantoren inmiddels temperaturen die ervoor zorgen dat je het zweet op je voorhoofd hebt staan. In zulke gevallen wordt het jasje vaak al als een last ervaren. Daaronder nog uit vrije wil een gilet dragen, grenst hier schijnbaar aan masochisme. Want het jasje uittrekken en het gilet als bovenkleding dragen geldt nog steeds als not done, omdat het achterpand van het gilet meestal gemaakt is van voeringstof en niet van het bovenmateriaal van het pak (tenminste, dat geldt voor de klassieke herenmode. In moderne casual varianten kan een gilet in retrostijl over een kraagloos overhemd of shirt, wellicht met een bijpassende stropdassjaal, buitengewoon modieus staan).

Tot nog niet eens zo heel lang geleden was het gilet overigens een vast onderdeel van ieder pak. Het werd in principe onder het jasje gedragen, om het overhemd en de bretels te verbergen. Destijds vond men dat iemand in pak, maar zonder gilet, niet volledig gekleed was. Bovendien was de zak in het gilet een handige plek om een zakhorloge in op te bergen. Het was dus vooral een praktisch kledingstuk. Bovendien sloot het hoog en oogde het dus wat formeler.

Het gebruikelijke businesspak bestaat tegenwoordig nog slechts uit twee delen. Daarbij wordt dan nog een onopvallend gestreepte stropdas gedragen. Dat daarmee ook een stukje stijl verloren gaat is jammer, maar is te wijten aan onze praktische instelling. Wij vinden niet meer dat we het overhemd moeten verbergen. Bretels zijn uit en ook zakhorloges worden nog nauwelijks gedragen. Daardoor is het gilet puur een stijlmiddel geworden. Desondanks oogt een pak met gilet nog steeds veel formeler dan zonder. Zo formeel zelfs dat menig adviseur mensen afraadt om naar een sollicitatiegesprek een driedelig pak te dragen. Dat zou te bezadigd en formeel overkomen.

En toch: iedere man zou een driedelig pak in zijn kast moeten hebben. Een zwart pak met een zwart gilet en zilvergrijze stropdas is na de avondgarderobe het plechtigste dat een man kan bezitten. Over het algemeen is een giletje altijd een goede keus als de outfit wat formeler moet zijn. Maar houd u verre van gekleurde of rijkelijk versierde varianten! Een gilet van rood glanzend satijn kan veel effect hebben als u het combineert met een modern event-pak met een Nehru-boord. Maar zelfs dan is het een excentrieke look. Een vrijbrief voor een extravagant, luxe gilet hebt u bij slechts één gelegenheid: uw huwelijk. Trouwgiletjes zijn verkrijgbaar met de overdadigste versieringen. En hier is de praktijk ook ingeburgerd dat het jasje zelfs bij uitzondering open kan worden gedragen.

Draag uw jasje in andere gevallen liever dicht, tenzij u een giletmodel of een etalagepop bent. Want alleen bij hen wordt een jasje over een gilet niet vastgedaan, zodat het giletje beter zichtbaar is. Doe in andere gevallen de knopen van het jasje gewoon dicht. Is het gilet dan helemaal niet meer zichtbaar, dan is de kraag te laag. Ook al kunt u op uw werk intussen gewoon in een tweedelig pak verschijnen, bij feestelijke en plechtige gelegenheden komt u met een gilet nog net wat verzorgder voor de dag.